YEŞİL YAZ

Yeryüzündeki ormanlar milyonlarca yıldır doğal nedenlerle düzenli olarak yanıyor olsalar da istatistikler bu yangınların neredeyse dörtte üçünün insanlar tarafından çıkarıldığını gösteriyor.

Ülkemizin orman yangınları açısından en riskli bölgesinde yaşayan biz Egeliler, özellikle Temmuz Ağustos aylarında hep tetikte bekliyoruz. Gerek yangını önlemek gerekse yangınla mücadele konusunda oldukça bilinçli olmamız gerekirken bu konuda hala en temel yanlışları yapmaktan kaçınmıyoruz. Bilinçli kimseleri tenzih ediyorum elbette, ama ormanlık alanlardaki piknikçilerin davranışlarını bir kez olsun izlediyseniz ne demek istediğimi anlamışsınızdır.

Bugün sizlere bildiğimiz gerçekleri hatırlatmaktan ziyade bu konuda daha ilginç bilgilerden bahsetmek istiyorum.  

Kontrollü olmak şartıyla doğal yangınların bazı ekosistemler için yararları da vardır. Örneğin Akdeniz çamı, sedir gibi bazı ağaç türlerinin kozalakları, yangın sırasında açılarak tohumlarını bırakır. Bu durum aslında, Kızılçam ve Akdeniz ormanlarının kendilerini gençleştirme ve yenileme döngüsüdür. Bu tür ormanlarda yangın, ekosistemin doğal bir parçasıdır.

Çok şiddetli yangınlarda ağaçlar, sanki nesillerini korumak amacıyla tohumlarını yanmamış alana ulaştırmak için kozalaklarını fırlatırlar. Ancak fırlayan bu kozalakların ateşi de o alana sıçratma özelliği vardır. Buna yangın sıçraması denir. Ve sanıldığının aksine kızılçam ülkemize Amerika tarafından kasıtlı olarak getirilmemiş olup milyonlarca yıldır Anadolu’da yetişen bir türdür.

Yangın ormana zarar verse de sonrasında toprağa karışan kül, mineraller açısından oldukça zengindir ve toprak verimliliğini artırıp yeni bitkilerin büyümesini destekler. Bazı hayvan ve böcek türleri de yalnızca yangın sonrası oluşan açık alanlarda yaşarlar. Yanan alanlarda çok zorunlu haller dışında ağaçlandırma yapılmamalıdır. Alan korunduğu sürece orman kendiliğinden tekrar oluşur. Herhangi bir toprak işleme faaliyeti yapmak biyoçeşitliliğe zarar verir.

Yanan alanların orman statüsü Anayasa’nın 169. maddesi tarafından güvence altına alınmıştır. Bu maddeye göre yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, başka amaçla kullanılamaz. Yakılan alanlara otel gibi tesisler inşa edilmesi Anayasa’ya göre suçtur.

Her ne sebeple olursa olsun yangın korkunç bir afettir ve unutulmamalıdır ki doğal nedenlerle çıkan yangınların payı yüzde onun bile altındadır.

Yangın haberleri ile karşılaşmadığımız, yeşil bir yaz diliyorum.