HİSSEDİYORSAN İNSANSIN

Geçen hafta beni üzerinde düşünmeye sevk eden bir olay yaşadım. Büyük kararsızlığımla saçlarımı kestirsem mi uzatsam mı ikileminde bocalarken aniden kestirmeye karar verdim. Fikrimi değiştirmemek için de beş yıl kadar önce sadece iki kez gittiğim kuaför dükkanına ani bir giriş yaptım.  Buraya kadar her şey normal görünüyor ama kuaför beni görür görmez “Hoş geldiniz Özlem Hanım” deyince ufak çaplı bir şok yaşadım. Adımı hatırlıyor olması beni gerçekten şaşırttı ama çocuklarımın isimlerini de hatırlaması, o zamanlar üzerinde çalıştığım projemin ne durumda olduğunu sorması kelimenin tam anlamıyla ağzımı açık bıraktı. Çünkü ben tabelaya bakmasam onun adını hatırlayamazdım. Kendisine bunu nasıl yapabildiğini sorduğumda, asla sosyal medya kullanmıyorum, hatta akıllı telefonum da yok, bu özelliğimi buna borçluyum cevabını verdi.

Bu doğru olabilir miydi? Sonra durup sosyal medya ve yapay zeka bizden neleri alıyor diye uzun uzun düşünüp listeledim. Eminim sizlerin de buna verecek onlarca cevabı vardır. Listemin hepsini yazacak değilim ama en üzüldüklerimin başında, biriyle sohbet etmek isterken gözlerini telefonundan ayırmadan bana cevap vermesi, dolayısıyla sosyal ilişkilerimizi zedelemesi geliyor diyebilirim. Bir diğeri eskiden kolaylıkla hatırladığım şeyleri şimdi aynı kolaylıkta hatırlayamamak. Yaşanan, konuşulan, planlanan şeylerin avuçlarımızdan kayar gibi hızla unutulması. Ve bunun sadece yaşla ilgisinin olmaması. Çünkü gencecik çocukların bile bu durumdan yakındıklarına çok şahit oldum. Kabul edersiniz ki bu dehşet verici bir sorun.

Çevremde, akşam yapacağı yemeği, davete giyeceği kıyafeti, bir durum karşısında yapması gereken açıklamayı bile yapay zekaya soranları görüyorum. Robotların insanlaştığı, insanların da robotlaştığı günümüzde insanoğlu en temel, en basit konularda bile akıl yürütemez oldu. Yapay zekadan her konuda fikir almak konusuna ılımlı bakanlar da vardır, kabul ediyorum ama onlara şunu da sormadan edemiyorum: Size ait olmayan, organik olarak sizden gelmeyen bu fikirler uzun vadede size ait olmayan duyguları da beraberinde getirecektir. Ve aksi iddia edilse de duygular akıldan çok daha güçlüdür. Robotların insandan en temel farkı ve en büyük eksikliği duygusuz oluşları, hissedememeleridir. Hal böyleyken bize ait en güzel yanımızı, hislerimizi, belleğimizi, insanlığımızı yitirmemek için hiç değilse günlük yaşamımızda yapay zeka ile ilişkimize biraz mesafe koymakta yarar vardır belki de. Bunu biraz düşünmeye değmez mi?

Güzel duygular hissedeceğiniz bir hafta dileklerimle.